Hayâl… Söylerken ne kadar da uçucu, soyut ve hafif bir kelime! İnsanda, hayata dair, ciddi, üzerinde dikkatle durulması gereken bir kelime gibi gelmiyor ilk söylendiğinde. Çünkü biz hayâli hep, seyyal ve süptil bir kavram olarak anlamış; bununla birlikte, bu kelimenin diğer tarafını hiç düşünmemişiz. Belki de, aklımızı böyle şeylere yormayı, gereksiz olarak kabul etmiş ve anlamanın yolunu daha baştan kendimizi kapamışız.

Peki, hayâli daha başka nasıl anlamalıyız? Sadece çocukların bir edimi olarak algılanan ve büyüyenlere adeta yasaklanan bir iştir hayâl etmek, hayâl kurmak… Düşünelim: hayâlperest kelimesini, çoğu zaman hakaret amacıyla kullanmıyor muyuz? Bir insanı övmek için, “Bravo! Ne kadar da hayâlperest biri!” dendiğine şahit olmuş muyuzdur hiçbirimiz? Muhtemelen hayır… Hayâlperest, ayakları yere basmayan, halk tabiriyle, “aklı bir karış havada” olan demektir. Pratik becerisi olmayanların, herhangi bir yetenekle donatılmamış olanların yaptıkları iştir hayâl kurmak. Tabii; başka ne yapsındır biçare hayâlperestler! Gerçek dünyada hiçbir karşılığı olmayan, kanıtlanamaz, herhangi bir kıstasla ölçümlenemez; fakat asıl olarak, hiçbir faydası olmayan –ki modern zamanın bize aşıladığı en zehirli düşüncelerden biri de pragmatist düşüncedir!- şeyleri düşünmek hayâlperest olarak adlandırdıklarımızın işidir.

Halbuki, dikkatimizi biraz, bize öğretilenin ötesine odakladığımızda, asıl anlamın, yukarıda değinilenler gibi olmadığını anlamamız hiç de zor olmayacaktır. Hayâl, bilmeyiz ki, bize en gerekli şeydir aslında! Aslında hayat, hayâller ve bu hayâllerin gerçekleşmesi üzerine kuruludur desek dahi abartmış olmayız. Bugün, dünün hayâlidir; yarın da bugünün hayâlidir. Ve her bir an, bir önceki ânın hayâlidir. Hayat böyleyken, kendilerine hayat adamı diyenlerin, hayatın bu işleyişinden habersiz olmaları, asıl onların hayattan kopuk olduklarını ve kendilerini kapattıkları karanlık bir odada, ömür zannettikleri hapis hayatını yaşıyor olduklarını göstermez mi?

Eğer, hayat adamı tabiri, gözümüzde ne yaptığını bilen biri görüntüsü oluşturuyorsa ve bu tabiri kullanmamız gerekiyorsa, bu tabiri ancak büyük hayâlperestler için kullanabiliriz. Çünkü hayata geçirilen büyük projeler, ancak büyük hayâllerin sonucunda gerçek olabilmişlerdir. Murat oğlu II. Mehmed, böyle büyük bir hayâlin sonucunda Fatih olmuştur. Amerika gibi, birçok milletten insanın, hiçbir ırksal temele dayanmayan birliği, ancak büyük hayâller sonucunda, -bunu kabullensek de, reddetsek de- dünyanın en tepe noktasındaki yerine varabilmiştir. Kör bir şair olan Homeros, ancak hayâlleri sayesindedir ki, İlyada ve Odysseia gibi iki büyük şaheseri kaleme alabilmiştir. Yine, ömrünün yarısına yakın bir zaman dilimini kör olarak geçiren, Arjantin’in dünya edebiyatına armağan ettiği en büyük değer olan Borges de, başka hiçbir isimle kıyaslanamayacak ve hiçbir edebi akımın çatısı altına alınamayacak özellikte, sadece kendi ismini anıştıran eserlerini, sadece hayâlinin gücüyle kaleme alabilmiştir. Marx’ın yazdıkları, ölümünden çeyrek asırdan fazla zaman geçtikten sonra, onun hayâllerine inananların gayretleriyle hayata geçirilmiş ve sonucunda dünyanın çehresi değişmiştir.

***

Sus Dergi, her hayâlin, bir gerçeğin habercisi olduğuna inandığından, her sayısında durmadan hayâllerin peşinden gitmeye ve dünyada bir şeyleri değiştirmeye kararlıdır. Hayâller değişirse, biz de değişiriz; biz değişirsek, dünya da değişir. Son söz, Shakespeare’in olsun:

We are such stuff as dream are made on*

*Bizler, hayâllerle aynı maddeden yapılmışız.

Aşk.

Bir fikre göre hayatın kaynağı, kimilerine göre ise uğruna hayatın bile feda edilebileceği ulvi mefhum.

Işk. Sarmaşık yani. İnsan ruhunu kuşatabilen yegane his.

Şiddetli muhabbet... Şiddetli ise zararlı gibi geliyor insana. Oysa ne denmişti?

“Kainat aşk için var oldu...”

Kays'ı mecnun eden de aşk; insanlığa insan olma payesinin devamını kazandıran da.

(…)

Zamanın tüketime meyili her şeyde olduğu gibi insanların hislerinde de arz-ı endam etmekte. Popüler kültür çılgınlığının teşvikiyle, tüketmek üzere sevmecilik oynanıyor. İnsan kendini tüketmenin hazzı için kendilerinden vaz geçiyor. Fırsatçılar tutmuş köşe başlarını. Ortalık aşk kitabından geçilmiyor. Çoşan denizler mi dersiniz, ayrılıkların şairleri mi... Hepsinden bolca mevcut.

Bir tüketmek hırsıdır gidiyor. İnsanlığın birikimini, bencilce yok ediyoruz. İnsanlığımızı tüketmekle kutsi hissin varlığını sıradanlaştırıyor, bayağılaştırıyoruz.

Arabesk dediğimiz tarzın üretkenliğimizi sakatlamasına müsade ediyoruz. Klişeleri peş peşe dizerek ve bunu yapanları tüketerek- destekleyerek yüzlerce yıllık birikimimize ihanet ediyoruz. Fuzili'nin tarif ettiği aşkı bayağı bir mecnunluk(delilik) seviyesine indiriyoruz.

Oysa sevgi(muhabbet) hubb'dan gelir. Hubb habibi (sevgiliyi) ister. Maşuğun(seven kişi) hissidir dünyayı daha yaşanılır bir yer kılan.

Düşünsenize sevemeseydik nasıl bir yer olurdu bu dünya? Sonsuz bir sevme yetisine sahipken bile bu haldeysek aksini düşünemiyorum...

(…)

İnsanın yaşaması için en elzemlerden. Kimi ilahi aşka ulaşmak çabasında, kimi idealini gerçekleştirme. Şevkin kaynağı bir.

Kavgayı bırakıp, insanca yaşamak, insani duygularımıza sahip çıkmak ve daha insani bir dünya için birleşilebilse şüphesiz daha iyi bir dünya elde edeceğiz. Ayrılık sevme hissini köreltiyor. Dendiği gibi “Gözden ırak gönülden ırak...”

Bir araya gelebilsek daha çok seveceğiz ve asgari müşterekleri keşfedip daha insanca bir dünya için çalışabileceğiz.

(…)

Bu yazının amacı pembe bir tablo çizmek değil. Ama nefretin bu denli yer kapladığı bir dünyada bu temennilerin dile getirilmesinin bile hâkir görülmesine tepkidir yukarıdaki cümleler. İnanmak başarmanın en önemli şartı... İnanmadan hiç bir dava başarıya ulaşamamış.

Biz yola çıkarken inandık.

İnandık ki dünya daha güzel bir yer olabilir.

İnsanlar yazıya şans verdiğinde, şiddet yerini münazaraya bıraktığında, israf edilmekten kurtarılan enerji daha olumlu işlere harcanabilir.

Ve o zaman, biz üzerimize düşeni yapmanın huzurunu yaşayabiliriz.

Dünya daha güzel olacak. Bunun için ümitsizlikten başka bir engel yok.

Ümitsizliğin sebebi ise sevme hissimizi köreltmemiz. Yaşamayı sevsek, bir başkasına yapılan zulme sessiz kalmayı vicdanımıza kabul ettiremeyiz. İşte o zaman, ümit etmek için bir neden elde ederiz. Başkasına yapılan zulme kendine yapılmış gibi karşı çıkan insanlar çoğaldığında, inanıyoruz ki bu dünya daha güzel bir dünya olacak.

Ve o zaman aşkın anlamı üzerine düşünek için fazlasıyla zamanımız olacak.

Ve o zaman, inancımızın, ideallerimizin, aşk dediğimizin hakikatini kavrayacağız.

Aşk, insan için var. Biz aşk için yaşayabilecek olduğumuz zaman, o bizi bekliyor olacak.